Tajemnice morfologii – część II.
Dalej wałkujemy temat morfologii – badanie szybkie, proste a sami widzicie – omówienie jej wymaga kolejnego artykułu – tak wiele informacji o stanie naszego zdrowia wnosi.
Jak w poprzednim wpisie skupimy się na moim własnym wyniku morfologii krwi. Poprzednio opisałam leukocyty a kolejnym parametrem widocznym na wyniku są erytrocyty – krwinki czerwone – inaczej mogą być oznaczone jako RBC Widoczne parametry zaraz pod erytrocytami ( hemoglobina, hematokryt, MCV, MCH, RDW -SD, RDW -CV) to różne wykładniki opisujące właśnie stan, wygląd samych erytrocytów.
Teraz rozszyfruję dla Was wszystkie powyższe skróty:
Erytrocyty – komórki krwi które przenoszą tlen do wszystkich narządów, tkanek, komórek naszego ciała. Jeśli krwawimy, tracimy je. Nasze narządy, tkanki będą niedotlenione. Najbardziej wrażliwym na niedotlenienie narządem jest mózg. Jest w stanie przeżyć do ok. 3 minut w stanie bez tlenu. Bardziej odporne na niedotlenienie są np. mięśnie.
Hemoglobina – to jest ta część w czerwonej krwince właśnie która tlen przenosi. Niedobór hemoglobiny to właśnie anemia (niedokrwistość). W stanie niedokrwistości nasz organizm będzie wysyłał przeróżne sygnały , bo jak widzicie tlen potrzebny jest każdej komórce naszego ciała. Stąd objawy będą odczuwalne jako stan ogólnego osłabienia, zmniejszonej tolerancji wysiłku fizycznego, duszność , podatność na infekcje,a także objawy ze strony serca: kołatania serca, bóle w klatce piersiowej, przyspieszony rytm serca, objawy ze strony układu nerwowego: senność, zawroty głowy, szum w uszach, a poza tym bladość skóry i błon śluzowych. Nasilenie powyższych objawów zależy od stopnia niedokrwistości oraz tempa w jakim narasta, ponieważ nasz organizm szybko potrafi się zaadaptować do różnych sytuacji w tym niedokrwistości właśnie i im dłużej ona trwa tym pacjentowi trudniej wychwycić niepokojące objawy.
Teraz muszę napisać o tym jak w zależności od pozostałych parametrów – głównie MCV i MCHC możemy podzielić rodzaje niedokrwistości i jakie informacje nam to daje.
MCV – to średnia objętość erytrocytu
MCH/MCHC – średnia masa hemoglobiny w erytrocycie
Wobec powyższego są rodzaje niedokrwistości (czyli obniżona hemoglobina, Hb) które mają niski wskaźnik MCV i niski wskaźnik MCHC – to znaczy że erytrocyt jest mały, niedobarwliwy (niedokrwistość mikrocytarna niedobarwliwa).Najczęstsza przyczyną takiej niedokrwistości jest niedobór żelaza. Najważniejsze dla mnie i pacjenta jest w tej chwili poznanie przyczyny tego niedoboru – dlaczego ten pacjent traci żelazo? Czy wystarczy przepisać lek z żelazem? Nie! Muszę wiedzieć czy przyczyną jest choroba przewodu pokarmowego który żelaza nie wchłania, czy przyczyną jest jakaś utrata krwi, czy być może jakieś niedobory pokarmowe?
Niestety nie jest to wszystko takie proste. Są inne sytuacje które przebiegają z parametrami jak wyżej – np. niedokrwistości chorób przewlekłych, zatrucia metalami ciężkimi… Długo by pisać aby wszystko to wyjaśnić ale zostawmy to, moim celem nie jest abyście poznali szczegóły i leczyli się sami ale by choć trochę zwiększyć świadomość na temat badań tak byście wiedzieli o co pytać na wizycie lekarskiej i by była ona dla Was bardziej wartościowa.
Kolejna sytuacja jaka może mieć miejsce na naszym wyniku – obniżona hemoglobina z podwyższonym poziomem MCV i podwyższonym MCHC ( niedokrwistość makrocytowa, hiperchromiczna). W tym przypadku najczęstszym powodem jest niedobór witaminy B12 oraz kwasu foliowego, w tej sytuacji również musimy wykluczyć stany które powodują takie niedobory – najczęściej w Polsce powodem niedoboru witaminy B12 jest choroba żołądka, a także niedobory pokarmowe , (jak również w przypadku kwasu foliowego). W razie wystąpienia takiej niedokrwistości musimy wykluczyć również choroby wątroby, alkoholizm, działanie niektórych leków, ostre białaczki, szpiczak,zespół mielodysplastyczny.
Inna konstelacja wyników to sytuacja gdy przy obniżonej hemoglobinie mamy prawidłowe poziomy MCV i MCHC (niedokrwistość normocytowa normobarwliwa). Taki rodzaj niedokrwistości występuje w wielu schorzeniach układowych. Przyczyną także może być szybka utrata krwi, przewlekłe choroby zapalne i nowotworowe, niewydolność nerek, choroby endokrynologiczne, choroby szpiku.
Na koniec chciałabym opisać sytuację odwrotną – kiedy w Twoim wyniku pojawia się zbyt wysokie stężenie hemoglobiny. Wówczas mówimy o niedokrwistości. Normą jest to jeśli przebywamy na dużych wysokościach przez dłuższy czas (powyżej 3 tys m.n.p.m)- wówczas organizm dostosowuje się do mniejszej podaży tlenu z powietrza. Sytuacją rzekomej niedokrwistości jest stan gdy się odwodnimy lub dojdzie do przegrzania organizmu, nadmiernego wysiłku bez uzupełnienia płynów. Inne poważne stany z powyższym wynikiem to czerwienica prawdziwa – rodzaj nowotworu.
Inne parametry które mają związek ze stanem naszych czerwonych krwinek to:
HCT – hematokryt – objętość erytrocytów w pełnej krwi (zależy od płci)
RDW-CV – zróżnicowanie objętości erytrocytów – jako odchylenie standardowe
RDW-SD – zróżnicowanie objętości erytrocytów przedstawione jako odsetek.
Na tym zakończę, ponieważ pozostał nam jeszcze do omówienia stan naszego krzepnięcia który również widać poniekąd w morfologii krwi. O tym już w kolejnym wpisie. Potrzebujesz teleporady? Skorzystaj z formularza na stronie głównej!
Wyniki swojej morfologii oczywiście możecie skonsultować na wanilia.net/medistina/ a powyższy wpis nie stanowi konsultacji lekarskiej!
Pozdrawiam,
Wasza Lekarka, JR.
Zweryfikowane przez: lek. Justyna Romanowska
